ถ้าใครให้ความสนใจในเรื่องวิปัสสนา คงเคยได้ยินพระอาจารย์บอกว่า เป้าหมายของการวิปัสสนาก็เพื่อให้รู้ความจริงว่า "ร่างกาย ไม่ใช่ของเรา จิตก็ไม่ใช่ตัวเรา" เพื่อที่จะได้สลัดการยึดมั่นถือมั่นในร่างกายและจิตใจออกไปให้ได้หมดสิ้น
พูดง่าย แต่ทำได้ยาก เพราะว่าความจริงนั้น เราทำใจให้เชื่อยากจริง ๆ ถ้าไม่ได้ปฏิบัติ พิจารณา ติดตามดู จนพบว่า มันไม่ใช่ของเรา/ตัวเราจริง ๆ ดังที่ท่านว่า
ผมก็เป็นคนหนึ่งที่เชื่อว่าพระอาจารย์พูดจริงนะ แต่ยังไม่สามารถเชื่อได้ 100% เพราะยังมีอัตตาฝังอยู่ลึก จนยากที่จะลอกออกไปได้หมดสิ้น
จึงต้อง หาความรู้เพิ่มเติม มาช่วยขจัดความเข้าใจผิด ที่อัตตาได้ฝังลึกนั้นออกไป
ก็ไปเจอ แนวคิดเรื่อง 5 Koshas ที่สอดคล้องกันมาก (จากบทความที่ชื่อ 5 Koshas and 3 Body’s https://vedantaandscience.com/?p=639 )
แนวความคิดของ 5 Koshas (kosha แปลว่า เปลือก หรือ ฝัก) โคชาทั้ง 5 ถูกเปิดเผยครั้งแรกในคัมภีร์ Taittiriya Upanishad ซึ่งเขียนขึ้นเมื่อประมาณ 600 ปีก่อนคริสตกาล คัมภีร์นี้ถือเป็นแหล่งข้อมูลสำหรับการวิเคราะห์โดยละเอียดของโคชาทั้ง 5 ที่ได้จากปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่หลับตาและทำสมาธิมองหาแกนในสุดของพวกเขา ในระหว่างกระบวนการนี้ พวกเขาได้รับข้อมูลเชิงลึกมากมายในหัวข้อต่างๆ การหยั่งรู้ในโคชาทั้ง 5 เป็นหนึ่งในนั้น
จุดประสงค์หลักในการพูดถึงโคชาทั้ง 5 คือการแสดงเส้นทางที่ถูกต้องเพื่อเข้าถึงแก่นแท้ภายในของคุณซึ่งก็คือการตระหนักรู้ในตนเอง
ข้อมูลเหล่านี้ จะชี้ให้คุณเห็นอะไรบางอย่างที่น่าสนใจ อาจช่วยให้คุณเริ่มกำจัดสิ่งที่ไม่ใช่คุณ จนกว่าคุณจะค้นพบตัวตนภายในที่แท้จริงของคุณได้
graphic from balanceyogalounge.com
Annamaya Kosha เป็นส่วนของร่างกาย เราแต่ละคนคิดว่าเราเป็นร่างกาย คุณระบุร่างกายว่าเป็นตัวคุณเอง Taittiriya Upanishad อธิบายว่าร่างกายประกอบด้วยอาหารเท่านั้น มันเป็นแค่เปลือกนอก ที่เรียกว่า Annamaya Kosha มันเกิดจากอาหาร มันอาศัยอยู่ด้วยอาหารและหลังจากตายไปแล้วมันก็กลับเป็นอาหาร
ดังนั้นจึงเป็นไปไม่ได้ที่แกนภายในของคุณ ซึ่งเป็นการตระหนักรู้ในตนเอง ที่สามารถประกอบขึ้นจากอาหารได้ พระอุปนิษัทแนะนำท่านให้นั่งสมาธิตามความคิดนี้ และเมื่อมั่นใจว่าท่านไม่ใช่กาย ให้ลอกเปลือกอาหารออกเพราะไม่ใช่ตัวตนของท่าน
ชั้นในถัดมาคือ Pranamaya Kosha มันทำให้ร่างกายมีชีวิตชีวาและช่วยให้ร่างกายและอวัยวะภายในทำงาน การไหลเวียนโลหิต การหายใจ และการกระชับกล้ามเนื้อ เป็นต้น เป็นพลังบางประการของ Kosha นี้
ถ้าไม่มีโคชานี้ ร่างกายก็ตาย
พระอุปนิษัทอธิบายว่าชั้นนี้เฉื่อย ไม่มีปัญญา มันทำหน้าที่เหมือนหุ่นยนต์ เป็นทาสที่ทำหน้าที่ของตนอย่างซื่อสัตย์ พระอุปนิษัทขอให้เราไตร่ตรองแนวคิดนี้และสรุปว่าท่านไม่ใช่ Pranamaya Kosha วิธีนี้คุณสามารถกำจัดเปลือกชั้นนี้ออกได้เช่นกัน
ฝักต่อไปคือ Manomaya Kosha เป็นส่วนของใจ ความคิด ที่ปรุงแต่งเพื่อให้เราอยู่รอด แต่ด้วยความที่ใจมันเปลี่ยนไปเรื่อย ทุกความคิดก็เปลี่ยน แทบจะไม่มีช่วงเวลาที่ไม่มีความคิดในใจ เราได้รับการสอนว่าแก่นแท้ภายในของการตระหนักรู้ในตนเองนั้นไม่เปลี่ยนแปลง ดังนั้น จิตใจที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลาไม่สามารถเป็นแก่นแท้ภายในของเราได้ เมื่อคิดใคร่ครวญแล้ว ก็ลอกฝักนี้ออกได้
ฝักต่อไปคือ Vijnanamaya Kosha ฝักนี้ประกอบด้วยปัญญา ระหว่างการนอนหลับสนิท (นอนหลับโดยปราศจากความฝัน) Kosha นี้จะไม่เคลื่อนไหวอีกต่อไป แต่คุณยังคงอยู่ – แม้ว่าคุณจะไม่มีความคิด ความรู้สึก หรืออารมณ์ใดๆ และจิตใจของคุณไม่อยู่ คุณก็ยังมีอยู่ แกนในของคุณมีอยู่เสมอ ไม่สามารถลาหยุดได้ หาก Vinanamaya Kosha หายไประหว่างการนอนหลับสนิทหมายความว่าคุณไม่สามารถเป็น Vijnanamaya Kosha ได้ ด้วยวิธีนี้คุณสามารถลบล้าง Kosha นี้ได้เช่นกัน
ถัดมาคือ Ananadamaya Kosha นี่คือโคชาชั้นในสุดและอยู่ใกล้กับแก่นชั้นในที่สุด Ananada แปลว่า สุข แต่ชั้นนี้ไม่ควรแปลว่า “ฝักบลิส” Ananada หรือสุขตามที่แปลกันทั่วไป เกิดขึ้นได้เฉพาะในสภาวะอุดมคติ เมื่อไม่มีความคิดในจิตใจ สิ่งนี้เป็นไปไม่ได้ในช่วงตื่นนอนและอยู่ในสภาวะฝัน ระหว่างที่ตื่นนอนและอยู่ในสภาวะฝัน จิตใจก็เต็มเปี่ยมไปด้วยกิจกรรม
ในช่วงสภาวะที่กระฉับกระเฉงเหล่านี้ Kosha นี้เป็นศูนย์กลางของอารมณ์หรือความรู้สึก ฉันเหนื่อย ฉันเสียใจ เป็นต้น ซึ่งหมายความว่าโคชานี้มีคุณลักษณะต่างๆ มากมาย เราได้รับการสอนว่าการตระหนักรู้ในตนเองนั้นไม่มีคุณลักษณะหรือคุณสมบัติ ดังนั้นเราจึงไม่สามารถเป็นโคชานี้ได้
Ananada หรือสุขตามที่แปลกันทั่วไป เกิดขึ้นได้เฉพาะในสภาวะอุดมคติ เมื่อไม่มีความคิดในจิตใจ สิ่งนี้เป็นไปไม่ได้ในช่วงตื่นนอนและอยู่ในสภาวะฝัน ระหว่างที่ตื่นนอนและอยู่ในสภาวะฝัน จิตใจก็เต็มเปี่ยมไปด้วยกิจกรรม
ในช่วงสภาวะที่กระฉับกระเฉงเหล่านี้ Kosha นี้เป็นศูนย์กลางของอารมณ์หรือความรู้สึก ฉันเหนื่อย ฉันเสียใจ เป็นต้น ซึ่งหมายความว่าโคชานี้มีคุณลักษณะต่างๆ มากมาย เราได้รับการสอนว่าการตระหนักรู้ในตนเองนั้นไม่มีคุณลักษณะหรือคุณสมบัติ ดังนั้นเราจึงไม่สามารถเป็นโคชานี้ได้
เขาบอกว่า ตัวตนที่แท้จริงของเราจะอยู่ข้างในถัดจาก Ananadamaya Kosha ครับ
ที่เป็น แก่นแท้ภายในของการตระหนักรู้ในตนเองนั้นไม่เปลี่ยนแปลง
....ผมแปลด้วย Google translate ได้ที่เข้าใจมาเท่านี้ครับ
ยังไปต่อไม่ได้ แต่ก็ถือว่าได้ข้อมูลเบื้องต้นที่ใช้ไปพิจารณาตัวเองได้มากพอสมควร เพียงพอแล้วสำหรับระดับเตรียมอนุบาลอย่างผม เดี๋ยวถ้าเข้าใจอะไรมากขึ้น จะเอาข้อมูลมาแชร์ให้อ่านกันอีกครับ
